||||

Przed waszą erą. Człowiek w syntetycznym świecie deepfake’ów, ChataGPT i sztucznej inteligencji

Autor: Mateusz Łabuz

Tłumaczenie: –
Wydawnictwo: Filia, seria Filia na faktach
Data wydania: 27.05.2026
Liczba stron: 529

Autorka recenzji: dr Justyna Kopczyńska

 

  1. Dla kogo jest ta książka?

Z lektury „Przed waszą erą” skorzystają zarówno osoby, które na co dzień śledzą rozwój technologii i związane z nim przemiany społeczne, jak i czytelnicy, którzy nie są na bieżąco z tymi tematami. Autor umiejętnie prowadzi narrację w taki sposób, że książka pozostaje przystępna, a jednocześnie nie traci intelektualnej głębi.

Dużym atutem są wartka narracja oraz interesujące, niemal reporterskie przykłady, dzięki którym kolejne rozdziały czyta się jednym tchem. To sprawia, że książka może zainteresować także osoby, które nie sięgają na co dzień po publikacje o technologii czy przyszłości.

Szczególnie docenić mogą ją jednak czytelnicy ciekawi tego, jak rozwój technologii wpłynie na człowieka i jego miejsce w zmieniającym się świecie. Autor nie ogranicza się do przedstawiania faktów, ale zachęca do refleksji, stawiając nieoczywiste pytania o przyszłość człowieka w świecie coraz silniej kształtowanym przez technologię.

  1. Poziom trudności

★★★☆☆ – średni poziom

„Przed waszą erą” to książka niezwykle aktualna i intelektualnie angażująca. Autor sięga w niej do tekstów naukowych, raportów i licznych źródeł, a mimo to nie przytłacza czytelnika nadmiarem specjalistycznej wiedzy – przeciwnie, złożone zagadnienia przedstawia w sposób jasny, przystępny i bardzo angażujący.

Dużą zasługą autora jest umiejętność łączenia merytorycznej głębi z lekką, wciągającą narracją. Dzięki temu nawet trudne, złożone kwestie stają się łatwiejsze do zrozumienia, a przywoływane źródła nie są jedynie dodatkiem do wciągającej narracji, lecz zaproszeniem do dalszego poznawania tematu. Książka pozostawia czytelnika z poczuciem, że właśnie uchylił drzwi do fascynującego obszaru wiedzy – i chce zajrzeć za nie jeszcze głębiej!

  1. Ile czasu zajmie przeczytanie tej książki?

Około tygodnia

„Przed waszą erą” zdecydowanie należy do książek, które chce się czytać jednym tchem. Wartka narracja, dobrze dobrane przykłady i sposób, w jaki autor prowadzi czytelnika przez kolejne zagadnienia, sprawiają, że trudno się od niej oderwać. Książka nie dłuży się i nie sprawia wrażenia przeładowanej informacjami – przeciwnie, kolejne wątki naturalnie zachęcają, by czytać dalej.

I choć poruszane tematy skłaniają do zatrzymania się i refleksji, sama lektura ma bardzo dobre tempo. Można oczywiście dawkować ją sobie w mniejszych porcjach, szczególnie jeśli chce się dłużej zastanowić nad niektórymi pytaniami, ale jej narracyjna siła zdecydowanie sprzyja przeczytaniu jej za jednym razem (lub w dłuższych wieczornych odcinkach).

  1. Z jaką jedną myślą zostaniesz po lekturze?

Musimy pamięć (choć często nam to umyka w epoce technokracji), że technologia zmienia nie tylko świat wokół nas, ale przede wszystkim nas samych. Dlatego najważniejsze pytania o przyszłość technologii są w gruncie rzeczy pytaniami o przyszłość człowieka – o to, kim chcemy być, jak chcemy żyć i co zrobimy z możliwościami, które daje nam rozwój technologiczny.

  1. Najciekawszy cytat

„Granice między biznesem, marketingiem, rozrywką, subtelnym wpływem i symboliczną przemocą już dzisiaj się rozmywają, pokazując, jak łatwo syntetyczne postaci mogą zostać podporządkowane logice wyzysku. I, co chyba powinno niepokoić jeszcze bardziej, jak wielki jest na to popyt.” (s. 361)

  1. Najmocniejsze strony książki

Wciągający storytelling – autor potrafi opowiadać o złożonych i wymagających zagadnieniach w sposób dynamiczny, angażujący i bliski reporterskiej narracji. Dzięki temu trudno oderwać się od lektury.

Umiejętne łączenie wiedzy i reporterskich historii z życia wziętych – książka jest zarazem niezwykle merytoryczna, oparta na tekstach naukowych i raportach i jednocześnie przedstawia konkretne przykłady z życia wzięte, co sprawia, że narracja jest lekka i przystępna

Ciekawe, nieoczywiste pytania – autor nie podaje jedynie gotowych odpowiedzi, lecz skłania czytelnika do zadania sobie wielu ważnych i pogłębionych pytań (także egzystencjalnych!) i zastanowienia się nad tym, jak technologia zmienia człowieka i jak może wpłynąć na jego przyszłość.

Zachęta do dalszej refleksji i pogłębiania wiedzy – „Przed waszą erą” nie kończy się wraz z ostatnią stroną. Pozostawia pytania, do których chce się wracać, i naturalnie zachęca do dalszego zgłębiania poruszanych tematów.

  1. Co mogłoby być lepsze?

Książka momentami jest aż nazbyt szczegółowa, co dla znawców tematu niewątpliwie jest jej mocną stroną, jednak dla szerszej publiczności – może być nieco hermetyczne.

  1. Co najbardziej Cię zaskoczyło?

Zaskoczyło mnie przede wszystkim to, jak szybko temat technologii staje się tematem o nas samych. Autor pokazuje, że rozwój technologiczny nie dzieje się gdzieś obok człowieka – stopniowo zmienia nasze przyzwyczajenia, sposób myślenia i podejmowania decyzji. To spojrzenie sprawiło, że wiele pozornie odległych scenariuszy przyszłości zaczęło wydawać się znacznie bliższych i bardziej realnych.

  1. Trzy słowa o książce
  1. inspirująca
  2. aktualna
  3. refleksyjna
  1. Czy warto kupić tę książkę?

Zdecydowanie tak

„Przed waszą erą” to książka, która łączy merytoryczną wartość z naprawdę wciągającą narracją. Autor potrafi mówić o złożonych zagadnieniach w sposób jasny i angażujący, a przy tym nie upraszcza ich nadmiernie. Ciekawe, reporterskie przykłady sprawiają, że książkę czyta się jednym tchem, a stawiane przez autora pytania zostają z czytelnikiem na długo po zakończeniu lektury.

To pozycja, która nie tylko dostarcza wiedzy, ale przede wszystkim uruchamia ciekawość i skłania do refleksji nad tym, jak technologia zmienia nie tylko świat, w którym żyjemy, ale przede wszystkim – nas samych. Warto ją mieć na półce przede wszystkim jej dlatego, że po przeczytaniu chce się wrócić do poruszanych tematów i ponownie zastanowić się nad postawionymi w niej, często fundamentalnymi pytaniami, o to kim jesteśmy? Dokąd zmierzamy? Jak kształtujemy nasze relacje w świecie współdzielonym z coraz bardziej autonomizującymi się technologiami? I wreszcie, w jakim świecie chcielibyśmy żyć, mając wpływ na jego współtworzenie?

„Przed waszą erą” to nie tylko podróż do świata technologii, ale przede wszystkim – w głąb nas samych.

  1. Jeśli zainteresowała cię ta książka, sięgnij również po…

Yuval Noah Harari, „Homo Deus. Krótka historia jutra” – podobnie jak „Przed waszą erą” stawia pytania o przyszłość człowieka w obliczu rozwoju technologii i sztucznej inteligencji.

Max Tegmark, „Życie 3.0. Człowiek w epoce sztucznej inteligencji” – dla osób, które po lekturze chcą jeszcze głębiej wejść w temat AI i jej potencjalnego (nieuchronnego?) wpływu na przyszłość ludzkości.

Kai-Fu Lee, „Inteligencja sztuczna 2041” – ciekawa propozycja dla tych, którzy chcą spojrzeć na przyszłość AI poprzez konkretne scenariusze i historie.

  1. Ocena końcowa (1-10)

9

 

Zobacz inne książki