Myko. Grzyby. Kompletny raport z naszego świata

Autor: Jiri Dvorak

Tłumaczenie: Andrzej Wojtasik
Wydawnictwo: Agora
Data wydania: 09.09.2026
Liczba stron: 96

Autorka recenzji: dr Karolina Chowaniec

Książkę „Myko. Grzyby. Kompletny raport z naszego świata” czytałam z ogromną przyjemnością i rosnącym z każdą stroną zachwytem. To jedna z tych publikacji, które potrafią połączyć rzetelną wiedzę z lekkością opowieści i poczuciem humoru. Przystępny język sprawia, że nawet bardziej złożone zagadnienia stają się zrozumiałe, a naukowe treści budzą ciekawość i zachęcają do dalszego odkrywania świata grzybów. Niejednokrotnie podczas lektury uśmiechałam się, a nawet śmiałam na głos. To dla mnie duża zaleta: nauka została tu przedstawiona z lekkością, która sprzyja poznawaniu i zapamiętywaniu.

Szczególnie cenię tę książkę za jej wartość merytoryczną i oparcie na aktualnej wiedzy naukowej. Obok polskich nazw pojawiają się poprawnie zapisane nazwy łacińskie, dzięki którym czytelnik oswaja się z naukowym nazewnictwem. Poznajemy szczegóły budowy grzybów, ich różnorodność oraz zależności łączące je z innymi organizmami. W prosty sposób wyjaśniono również procesy biologiczne, takie jak fotosynteza czy oddychanie komórkowe, których zrozumienie pomaga dostrzec rolę grzybów w przyrodzie. Doceniam to, że przystępność przekazu idzie tu w parze z dbałością o szczegóły. Dużym atutem jest poświęcenie uwagi grzybom mikroskopijnym, które łatwo przeoczyć, choć pełnią niezwykle ważne funkcje w ekosystemach. Książka poszerza spojrzenie na grzyby i pozwala wyjść poza skojarzenia z owocnikami spotykanymi podczas leśnych spacerów. Bardzo podoba mi się także sposób przedstawienia symbiozy porostowej czyli zagadnienia, które dla wielu czytelników może być zaskakujące, ponieważ porosty nie zawsze są kojarzone z grzybami. Opowieść wzbogacają odwołania do rzeczywistych badań i odkryć, między innymi eksperymentów z porostami w kosmosie oraz historii odkrycia penicyliny. Takie przykłady pokazują, jak wiele fascynujących tematów kryje się w mykologii. Na uwagę zasługuje również forma publikacji, przypominająca magazyn z różnorodnymi działami. Fragmenty poświęcone nauce przeplatają się z historią, ciekawostkami, pytaniami i propozycjami samodzielnych obserwacji. Ten układ nadaje książce wyjątkowy charakter i sprawia, że trudno się nią znudzić, a kolejne strony przynoszą coś nowego, zarówno pod względem treści, jak i sposobu jej przedstawienia. Można czytać ją po kolei, ale też wracać do wybranych zagadnień, które szczególnie nas zainteresowały. Ogromną przyjemność sprawia oglądanie ilustracji. Są barwne, pomysłowe, często zabawne, a niekiedy wręcz futurystyczne. Wyraziste kolory i hasła przypominające plakaty przyciągają wzrok, a grafiki dobrze współgrają z tekstem i nawiązują do omawianych tematów. Warstwa wizualna współtworzy charakter książki i wzmacnia obecne w niej poczucie humoru. Książka zachęca także do aktywnego odkrywania świata grzybów. Pytania skłaniają do zastanowienia się nad przeczytanymi treściami, a propozycje eksperymentów i tabele do zapisywania obserwacji pomagają przejść od lektury do działania. Wykonanie wysypu zarodników to przykład doświadczenia, dzięki któremu poznawanie grzybów można kontynuować we własnym domu. Z kolei objaśnienia pojęć pomagają porządkować wiedzę i zachęcają do dalszych poszukiwań. Widzę w tych elementach również duży potencjał edukacyjny, mogą stać się punktem wyjścia do zajęć szkolnych i wspólnych obserwacji. Książka stanowi wartościowe wprowadzenie dla osób rozpoczynających przygodę z poznawaniem grzybów. Zwraca uwagę na cechy istotne podczas zbierania, opisywania i oznaczania okazów, ucząc przy tym uważnego przyglądania się ich budowie. Rozbudza ciekawość i daje czytelnikowi konkretne pomysły na to, jak ją rozwijać.

Uważam „Myko. Grzyby. Kompletny raport z naszego świata” za fantastyczną książkę: merytoryczną, pomysłową, pięknie zilustrowaną i pełną humoru. Pozostawiła mnie z zachwytem nad różnorodnością grzybów i ochotą, by dowiedzieć się o nich jeszcze więcej. W mojej ocenie zdecydowanie zasługuje na wyróżnienie w plebiscycie „Mądrej Książki Roku”.

Dla kogo jest ta książka?

Z książki najbardziej skorzystają dzieci w wieku szkolnym, które dopiero poznają świat grzybów. Przystępny język, krótkie, różnorodne teksty oraz barwne i zabawne ilustracje przyciągają uwagę i pomagają utrzymać zainteresowanie młodych czytelników. Książka wprowadza podstawowe wiadomości o grzybach, a poprzez pełne humoru opowieści wyjaśnia ich rolę w ekosystemach oraz znaczenie i wykorzystanie przez człowieka. Dodatkowym atutem są propozycje eksperymentów, które zachęcają dzieci do samodzielnych obserwacji i pozwalają połączyć lekturę z praktycznym poznawaniem przyrody. Pytania skłaniające do zastanowienia się nad tekstem pomagają rozwijać ciekawość i uważność. Z tego względu książka może być również wartościowym wsparciem dla nauczycieli i rodziców szukających inspiracji do rozmów, doświadczeń i wspólnego odkrywania świata grzybów.

Poziom trudności

★☆☆☆☆ – bardzo przystępna

Książka prostym i zrozumiałym językiem wyjaśnia nawet złożone procesy biologiczne, takie jak fotosynteza czy obieg pierwiastków w przyrodzie. Nie wymaga wcześniejszej wiedzy o grzybach, a przystępne opisy i ilustracje pomagają młodszym czytelnikom zrozumieć omawiane zagadnienia. Dodatkowym ułatwieniem jest słowniczek pojęć, który pozwala szybko sprawdzić znaczenie trudniejszych terminów.

Ile czasu zajmie przeczytanie tej książki?

Około tygodnia

Najmłodszym czytelnikom polecałabym czytanie książki etapami, aby mieli czas na przyswojenie nowych informacji, zastanowienie się nad nimi i ewentualne wykonanie proponowanych eksperymentów. Krótkie teksty poświęcone poszczególnym tematom sprzyjają takiej lekturze. Książka się nie dłuży, ale warto dać sobie czas na dokładne obejrzenie ilustracji i powrót do szczególnie ciekawych fragmentów.

Z jaką jedną myślą zostaniesz po lekturze?

Grzyby to fascynująca i różnorodna grupa organizmów, bez której ekosystemy nie mogłyby prawidłowo funkcjonować. Ich rola w przyrodzie i korzyści, jakie przynoszą człowiekowi, zasługują na większą uwagę dlatego warto je poznawać, badać, doceniać i chronić.

Najciekawszy cytat

„Kiedy drzewo i grzyb uścisną sobie dłonie (a raczej: korzeń drzewa uściśnie strzępek grzybni i odwrotnie), zawierają umowę o współpracy.”

Najmocniejsze strony książki

Rzetelność merytoryczna – treści oparte na wiedzy naukowej, poprawne nazewnictwo i szerokie spojrzenie na różnorodność oraz znaczenie grzybów.
Przystępny język i poczucie humoru – nawet złożone zagadnienia są wyjaśnione w sposób zrozumiały, a zabawne opowieści sprawiają, że nauka staje się przyjemnością.
Oryginalna forma magazynu – krótkie, różnorodne teksty i działy utrzymują zainteresowanie oraz pozwalają czytać książkę etapami.
Pomysłowe, barwne ilustracje – przyciągają uwagę, współgrają z tekstem i pomagają zrozumieć omawiane treści.
Zachęta do samodzielnego odkrywania – eksperymenty, pytania i tabele do zapisywania obserwacji angażują czytelnika i inspirują do poznawania grzybów także poza książką.

Co mogłoby być lepsze?

Nie dostrzegłam istotnych cech, które osłabiałyby tę książkę.

Co najbardziej Cię zaskoczyło?

Najbardziej zaskoczyło mnie to, jak mocno książka skierowana do dzieci jest osadzona w rzeczywistych badaniach i odkryciach naukowych. Historia odkrycia penicyliny czy opis eksperymentów z porostami w kosmosie pokazują, że nawet młodym czytelnikom można przybliżyć fascynujący świat nauki bez nadmiernego upraszczania treści. Nie spodziewałam się tak udanego połączenia naukowej rzetelności z lekkością i humorem.

Trzy słowa o książce

Merytoryczna
Zabawna
Fascynująca

Czy warto kupić tę książkę?

Zdecydowanie tak

Dlaczego?

To doskonałe kompendium wiedzy o biologii grzybów dla dzieci, łączące rzetelność naukową z przystępnym językiem, humorem i pomysłowymi ilustracjami. Warto do niej wracać, zarówno po wiedzę i ciekawostki, jak i inspiracje do samodzielnych obserwacji oraz eksperymentów. To książka, którą dobrze mieć pod ręką, by odkrywać świat grzybów we własnym tempie i rozwijać zainteresowanie przyrodą.