Autor: Sławomir Leśniewski
-
Wydawnictwo: Literackie
Data wydania: 15.10.2025
ISBN: 978-83-08-08696-4
-
Wydanie: papierowe, e-book
Oprawa: zintegrowana
Format: 143 x 205 mm
Liczba stron: 400
Epicka opowieść o ludziach Północy.Jak wikingowie ze skandynawskich barbarzyńców stali się średniowiecznymi rycerzami?
Jaką rolę odegrali w formowaniu tożsamości rodzących się narodów europejskich?
Czy Mieszko I i Bolesław Chrobry mogli od nich pochodzić?
Co naprawdę wiemy o losach słynnego Ragnara Lodbroka?Po wiekach chaosu młoda Europa łaknęła spokoju. Jednak zamiast upragnionej stabilizacji zjawili się oni – groźni i brutalni jak mało kto wcześniej. Wikingowie wtargnęli na scenę historii i zostali na niej przez kilka wieków nieustannych podbojów i śmiałych morskich wypraw. Stworzyli też wspaniałą kulturę, do dziś działająca na wyobraźnię artystów i filmowców.
Książka znakomitego popularyzatora historii Sławomira Leśniewskiego porządkuje i układa w spójną całość historię wikingów. Opowiada o tym, jak siali spustoszenie, rabowali i podbijali ludy wczesnośredniowiecznego świata – od Grenlandii przez Islandię, Wyspy Brytyjskie, państwo Franków, aż po Sycylię i Ruś Kijowską. Autor omawia też ich nowatorskie techniki wojenne, wybitne umiejętności żeglarskie oraz przedstawia bogactwo kultury, z runami i sagami na czele. Osobny rozdział poświęca polskim śladom w wikińskiej historii.z opisu wydawcy
Kolejna książka o wikingach, tym razem autorstwa Sławomira Leśniewskiego pt. Wikingowie, powinna przypaść do gustu szerokiemu gronu czytelników. Dlaczego? To sprawnie napisana praca, historia opowiedziana żywym, plastycznym językiem. Styl popularyzatorski w wydaniu Leśniewskiego doskonale się tutaj sprawdza. Autor ma bowiem świetne pióro i łatwość przekazywania historii. Opisywane przez niego dzieje wikingów czyta się szybko i z przyjemnością. Nie jest to nużące, przeładowane faktami opracowanie, ale dobrze opowiedziana, fascynująca historia.
Autor przedstawia w swojej książce podstawowe i najważniejsze informacje na temat życia wikingów. Posiłkując się średniowiecznymi źródłami, prowadzi czytelnika w świat Normanów, opisując ich królestwa, najważniejsze ośrodki i władców. Leśniewski krótko przedstawia system społeczny i polityczny Normanów oraz ich wierzenia, panteon bogów, wspominając też o runach i sagach. Poświęca sporo uwagi ich wyglądowi i życiu codziennemu. Ale największą uwagę skupia na wojnie i wojowaniu. Opisuje sposoby walki wikingów, ich taktykę na polu bitwy i uzbrojenie. Nie brakuje tu również informacji na temat wikińskich łodzi. Autor opisuje ich konstrukcję i proces budowy, a także sylwetki normańskich szkutników.
Leśniewski czasami pozwala sobie na ogólne dygresje np. na temat natury religii chrześcijańskiej, ale zawsze czyni to w nawiązaniu do podejmowanej tematyki. Dużo jest też odwołań i nawiązań do popularnego serialu Wikingowie i bohaterów tej opowieści. Autor nie ukrywa, że jego fascynacja Normanami, jak i większości czytelników, rozpoczęła się właśnie od tego serialu oraz jemu podobnych filmów i książek.
Zasadniczą część książki Leśniewski poświęca najazdom wikingów na Europę. Przedstawia przyczyny, które pchnęły ludzi północy w kierunku Brytanii i państw Franków, a następnie przebieg rywalizacji wikingów z ich władcami. Autor szczegółowo opisuje walki na terenie Brytanii i kontynentalnej Europy w IX wieku. Na kartach książki pojawiają się królowie, cesarze i wikińscy wodzowie w szaleńczych, krwawych bitwach i oblężeniach. To historia barwna i skomplikowana, jak dzieje samych wikingów, ale przedstawiona przez Leśniewskiego jasno i zrozumiale.
W niezwykle sugestywny sposób Leśniewski opisuje też walki wikingów o Paryż pod koniec IX wieku, utworzenie księstwa w Normandii, czy walki toczone przez wikingów w Irlandii. Dużo uwagi autor poświęca też Rusi Kijowskiej, opisując proces przejmowania władzy na tych terenach przez wikingów, tworzenie tam państwa i wejście w kontakt z Bizancjum.
Jeszcze ciekawsza jest część poświęcona śladom wikingów w Polsce i próba odpowiedzi na pytanie, jakiego rodzaju kontakty mieli Normanowie z Polanami i czy to oni utworzyli państwo polskie. Zdecydowanie jest to najbardziej interesująca część książki, tyle że na dzień dzisiejszy teorie o charakterze związków wikingów z pierwszymi Piastami pozostają w sferze spekulacji. W tej części pracy czytelnik natrafia na sporo pomyłek i błędów, a całość brzmi tyleż frapująco, co wątpliwie. Do pewnych zestawień faktów i ciągów zdarzeń zaproponowanych przez Leśniewskiego należy zatem podejść z dużą dozą krytycyzmu.
W książce Leśniewskiego możemy też przeczytać o dotarciu wikingów do kontynentu amerykańskiego i o ostatnim wielkim królu Normanów – Knucie Wielkim. Na jego potomkach, według wielu historyków, miała zakończyć się wikińska epoka w Europie. Nie jest to do końca prawda, bo była jeszcze bitwa pod Hastings i pojawienie się wojowników z północy na Morzu Śródziemnym. O tych wydarzeniach pisze również Leśniewski. Epilogiem jego pracy są… wyprawy krzyżowe, w których wzięli udział potomkowie wikingów. W ten sposób autor kończy opowieść o ludziach północy, ich potomkach oraz roli, jaką odegrali w historii Europy.
Leśniewski opisując łupieżcze wyprawy wikingów zwraca uwagę na istotną rzecz: po etapie rabunków i gwałtów na społecznościach najechanych ziem, wojownicy z północy zaczynali osiedlać się na nowych terytoriach, tworząc na nich własne księstwa. Jako przykład podaje Normandię w królestwie Franków. Wikingowie przejmowali też władzę w podbitych królestwach Brytanii, a nawet tworzyli nowe państwa, tak jak na Rusi. Dawali początek nowym władcom i ich domenom. Był to długotrwały proces, który rozpoczynał się od rozbójniczych wypraw, by z czasem doprowadzić wojowników do nowych zajęć: polityki i handlu. To one dawały bogactwo i władzę, większe niż rozbój i rabunek.
Książka traktuje wprawdzie skrótowo o najważniejszych sferach życia skandynawskich wojowników, ale zawiera najistotniejsze o nich informacje. To małe kompendium podstawowej wiedzy, które czytelnik może uzupełnić o informacje pochodzące z naukowych, specjalistycznych publikacji. Należy podkreślić, że największą zaletą pracy jest to, że w prosty i przystępny sposób otwiera przed czytelnikiem drzwi do świata wikingów.
